Warszawa zajmuje 55. miejsce na świecie w Global Talent Competitiveness Index i wyprzedza wiele miast regionu. Stolica przyciąga specjalistów, studentów i przedsiębiorców z różnych części świata, ale najnowszy raport Warsaw Talent Cluster pokazuje, że w globalnej konkurencji o talenty liczy się już nie tylko siła rynku pracy. Coraz ważniejsze stają się integracja, retencja, jakość usług publicznych i zdolność miasta do zatrzymywania ludzi na dłużej.
Warszawa od lat buduje pozycję jednego z najważniejszych centrów gospodarczych i akademickich Europy Środkowo-Wschodniej. Działa tu największy rynek pracy w Polsce, silny sektor usług biznesowych, finansów, IT, technologii i edukacji. Miasto przyciąga inwestycje, studentów, ekspertów oraz osoby, które szukają miejsca do rozwoju zawodowego w bardziej międzynarodowym środowisku.
Raport Warsaw Talent Cluster, przygotowany przez Urząd m.st. Warszawy oraz zespół Centrum Badań nad Zmianą Społeczną i Mobilnością (CRASH) Akademii Leona Koźmińskiego pod kierownictwem prof. Izabeli Grabowskiej, pokazuje jednak coś więcej niż pozytywną opowieść o atrakcyjnej metropolii. To pogłębiona analiza tego, jak Warszawa funkcjonuje w globalnym obiegu talentów: kogo przyciąga, jakich kompetencji potrzebuje, z jakich regionów napływają specjaliści i jakie bariery mogą utrudniać ich pozostanie w mieście.
Miasto z mocnym rynkiem pracy
W Global Talent Competitiveness Index Warszawa zajmuje 55. miejsce na świecie. To pozycja konkurencyjna, szczególnie w kontekście Europy Środkowo-Wschodniej, choć jednocześnie pokazująca, że stolica ma jeszcze przestrzeń do wzmacniania swojej pozycji wśród najbardziej atrakcyjnych globalnych hubów talentów.
Siłą Warszawy jest przede wszystkim rynek pracy. Według danych przywołanych w raporcie stopa bezrobocia w mieście wynosi 1,4 proc., a wskaźnik zatrudnienia w regionie warszawskim osiągnął 86,5 proc., czyli najwyższy poziom wśród regionów Unii Europejskiej. Stolica przyciąga także coraz więcej studentów zagranicznych - w 2023 roku było ich około 33 tys.
Warszawa wyróżnia się również skalą zaplecza akademickiego. Działa tu 84 uczelnie wyższe, co czyni ją największym centrum edukacyjnym w Polsce. Raport wskazuje, że absolwenci największych warszawskich uczelni często trafiają do prestiżowych firm, a kierunki kształcenia są dobrze powiązane z potrzebami lokalnego rynku pracy.
Ponad milion profesjonalistów
Jednym z ważnych elementów raportu jest analiza danych LinkedIn Talent Insight. Pokazuje ona skalę warszawskiego rynku profesjonalistów. Według danych wykorzystanych w badaniu Warszawa posiada ponad 1,01 mln osób sklasyfikowanych jako profesjonaliści - ponad trzykrotnie więcej niż Kraków, który zajmuje drugie miejsce wśród analizowanych polskich miast.
To potwierdza dominującą pozycję stolicy, ale raport nie zatrzymuje się na prostym wniosku, że Warszawa „wygrywa”. Autorzy zwracają uwagę, że w przeliczeniu na mieszkańca w wieku produkcyjnym przewaga miasta nie jest już tak jednoznaczna. Oznacza to, że inne ośrodki - szczególnie Kraków, Wrocław czy Gdańsk - także wzmacniają swoją pozycję i coraz aktywniej konkurują o ludzi z wysokimi kompetencjami.
Wniosek jest jasny: Warszawa ma ogromny potencjał, ale nie może opierać się wyłącznie na pozycji stolicy. W konkurencji o talenty przewaga nie jest dana raz na zawsze.
Dwa korytarze talentów
Raport szczegółowo opisuje dwa najważniejsze migracyjne korytarze talentów, które zasilają warszawski rynek pracy.
Pierwszy to Wschodnioeuropejski Korytarz Talentów, obejmujący przede wszystkim Ukrainę, Białoruś, Mołdawię i Gruzję. Jest on liczebnie najważniejszy. Migranci z tego regionu są silnie obecni w usługach, IT, finansach, sektorze technologicznym i przedsiębiorczości. Bliskość geograficzna, kulturowa i językowa ułatwia im wejście na polski rynek pracy, choć nie oznacza to braku barier.
Drugi to Azjatycki Korytarz Talentów, obejmujący m.in. Indie, Filipiny i Turcję. Jest mniejszy liczebnie, ale wysoko wyspecjalizowany. Migranci z tego obszaru wnoszą kompetencje szczególnie ważne dla technologii, inżynierii, finansów, analizy danych i międzynarodowego biznesu. Ich potencjał jest duży, ale często trudniejszy do pełnego wykorzystania ze względu na bariery administracyjne, językowe i kulturowe.
To rozróżnienie jest istotne. Warszawa nie przyciąga jednej, jednorodnej grupy migrantów. Przyciąga różne profile talentów, z różnymi potrzebami, kompetencjami i ścieżkami adaptacji. Skuteczna polityka miejska musi rozumieć te różnice.
Talenty są, ale trzeba je zatrzymać
Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest to, że przyciąganie talentów to dopiero początek. Prawdziwym wyzwaniem staje się ich zatrzymanie.
Miasta konkurują dziś nie tylko ofertą pracy, ale całym doświadczeniem życia: jakością transportu, dostępnością mieszkań, obsługą administracyjną, językiem usług publicznych, możliwościami rozwoju rodzin, bezpieczeństwem, kulturą otwartości i codziennym komfortem funkcjonowania.
Raport pokazuje, że migranci doceniają Warszawę za bezpieczeństwo, dynamiczny rynek pracy, dobrze rozwinięty transport publiczny, ofertę edukacyjną i skalę możliwości zawodowych. Jednocześnie wskazują bariery: trudności w uznawaniu kwalifikacji, złożone procedury administracyjne, barierę językową, wysokie koszty życia i niewystarczające wsparcie w procesie wejścia na rynek pracy.
To szczególnie ważne w przypadku wysoko wykwalifikowanych migrantów. Jeśli nie mogą pracować zgodnie ze swoimi kompetencjami, jeśli trafiają poniżej kwalifikacji albo nie znajdują jasnej ścieżki rozwoju, mogą potraktować Warszawę jako etap przejściowy - a nie miejsce długoterminowego życia i kariery.
Welcome Desk, mentoring i sieci współpracy
Autorzy raportu wskazują konkretne rekomendacje. Jedną z najważniejszych jest utworzenie Welcome Desk dla talentów migranckich – centrum wsparcia zawodowego, administracyjnego i integracyjnego dla osób z doświadczeniem migracyjnym.
Takie miejsce mogłoby pomagać w uznawaniu kwalifikacji, doradztwie zawodowym, kontaktach z pracodawcami, nawigacji po procedurach administracyjnych oraz integracji społecznej. Podobne rozwiązania funkcjonują już w wielu miastach świata, m.in. w Berlinie, Amsterdamie czy Kopenhadze.
Raport wskazuje również na potrzebę rozwoju programów językowych, mentoringu, wsparcia retencji zagranicznych studentów i specjalistów oraz budowania globalnych sieci współpracy biznesowej i akademickiej. To właśnie uczelnie, pracodawcy, administracja i organizacje społeczne mogą wspólnie tworzyć ekosystem, który nie tylko przyciąga talenty, ale także pomaga im zostać, rozwijać się i wnosić wartość do lokalnej gospodarki.
Dlaczego to ważne dla miasta?
Talenty migranckie nie są wyłącznie uzupełnieniem rynku pracy. Mogą być jednym z kluczowych źródeł innowacyjności, przedsiębiorczości i międzynarodowego rozwoju Warszawy. Wnoszą wiedzę, języki, doświadczenie pracy w różnych kulturach organizacyjnych, znajomość zagranicznych rynków oraz kontakty, które mogą wspierać rozwój firm, uczelni i instytucji.
Dla miasta oznacza to szansę na wzmocnienie konkurencyjności, ale także zobowiązanie. Jeśli Warszawa chce być jednym z najważniejszych europejskich hubów talentów, musi inwestować nie tylko w przyciąganie ludzi, ale także w ich realne włączenie w życie miasta.
Warszawa jako otwarta metropolia przyszłości
Raport Warsaw Talent Cluster pokazuje Warszawę jako miasto o dużej sile przyciągania, ale też jako metropolię stojącą przed decyzją strategiczną. Może pozostać miejscem, do którego talenty przyjeżdżają na jakiś czas, albo stać się miastem, w którym chcą zostać, budować kariery, zakładać firmy, studiować, prowadzić badania i rozwijać rodziny.
To wymaga świadomej polityki talentowej, opartej na danych, współpracy i dobrej diagnozie. Właśnie dlatego projekt realizowany przez Urząd m.st. Warszawy i zespół CRASH Akademii Leona Koźmińskiego ma tak duże znaczenie. Pokazuje, że nowoczesna polityka miejska nie może być oparta na intuicji. Musi rozumieć mobilność, kompetencje, potrzeby i bariery ludzi, którzy współtworzą przyszłość miasta.
Warszawa już przyciąga globalne talenty. Teraz najważniejsze pytanie brzmi: jak sprawić, żeby chciały tu zostać?
***
Na podstawie raportu: Warsaw Talent Cluster, Urząd m.st. Warszawy, Biuro Strategii i Analiz oraz Akademia Leona Koźmińskiego – Centrum Badań nad Zmianą Społeczną i Mobilnością (CRASH), autorzy: Izabela Grabowska, Agnieszka Bezat-Jarzębowska, Emil Chról, Ivanna Kyliushyk.
Raport jest dostępny na stronie Urzędu m.st. Warszawy: https://um.warszawa.pl/waw/wspolpraca-z-nauka/-/warszawa-blizej-pozycji-lidera-w-przyciaganiu-globalnych-talentow
