W erze dynamicznego rozwoju cyfryzacji, dane zyskują coraz większe znaczenie jako strategiczny obszar, który może znacząco wpłynąć na kształtowanie kierunków rozwoju organizacji. W tym kontekście istnieje potrzeba wyznaczenia lidera o kompetencjach analitycznych (big data) oraz w zakresie zarządzania i ochrony danych. Jednym ze sposobów radzenia sobie z wyzwaniami jest tworzenie nowych stanowisk kierowniczych, takich jak Chief Data Officer. Jaka jest jego rola w kreowaniu wartości z danych? Jakie kompetencje powinien posiadać CDO?
Chief Data Officer – rola lidera w zakresie zarządzania danymi
Wraz z rozwojem technologicznym, rola Chief Data Officera nieustannie ewoluuje. Do niedawna specjaliści skupiali się głównie na operacyjnym usprawnianiu procesów z wykorzystaniem danych. Obecnie możemy obserwować zwiększenie znaczenia danych w strategii i dalszych kierunkach rozwoju organizacji. Prognozuje się, że w przeciągu następnych kilku lat funkcja CDO będzie zyskiwała na znaczeniu. W wielu innych branżach organizacje zaczynają dostrzegać potencjał tkwiący w strategii danych oraz ich udziale w podejmowaniu kluczowych decyzji biznesowych – wszystko w celu poprawy innowacji, zwiększenia efektywności i konkurencyjności. Rola Chief Data Officer staje się coraz bardziej istotna w sektorach takich jak:
- Finanse i bankowość: W sektorze finansowym dane są kluczowe do podejmowania decyzji inwestycyjnych, oceny ryzyka, zapewnienia zgodności z regulacjami oraz zapewnienia bezpieczeństwa transakcji finansowych.
- Opieka zdrowotna: W branży ochrony zdrowia dane medyczne pacjentów, analizy wyników badań, zarządzanie danymi klinicznymi i operacyjnymi oraz identyfikacja trendów zdrowotnych mają ogromne znaczenie.
- Handel detaliczny: W handlu detalicznym dane są wykorzystywane do analizy zachowań klientów, personalizacji ofert, zarządzania zapasami i optymalizacji łańcucha dostaw.
- Przemysł farmaceutyczny: W tej branży dane są niezbędne do badań klinicznych, zapewnienia jakości produktów, monitorowania skutków ubocznych leków i zarządzania produkcją.
- E-commerce: Dane są używane do personalizacji doświadczeń zakupowych, rekomendacji produktów czy analizy koszyków zakupowych.
- Technologia i IT: W branżach technologicznych dane są wykorzystywane do analizy trendów technologicznych, rozwoju nowych produktów i usług oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji.
- Transport i logistyka: W sektorze transportu dane pomagają w optymalizacji tras, zarządzaniu flotą, monitorowaniu wydajności i bezpieczeństwa.
- Energetyka: W branży energetycznej dane są istotne do monitorowania zużycia energii, optymalizacji dystrybucji i zarządzania infrastrukturą.
- Telekomunikacja: W branży telekomunikacyjnej dane są kluczowe do analizy ruchu sieciowego, doskonalenia jakości usług i tworzenia nowych ofert.
- Przemysł samochodowy: W przemyśle samochodowym dane są wykorzystywane do monitorowania wydajności pojazdów, rozwoju autonomii i bezpieczeństwa jazdy.
Wyzwania Chief Data Officera
Funkcja Chief Data Officer niesie ze sobą wiele wyzwań, zarówno technicznych, jak i organizacyjnych. Różnią się w zależności od branży i wielkości organizacji, ale ogólnie rzecz biorąc, rosnący wpływ danych na działalność biznesową sprawia, że rola CDO jest coraz bardziej istotna i wymagająca. W dobie cyfryzacji ilość danych generowanych przez organizacje rośnie lawinowo. Chief Data Officer musi znaleźć efektywne sposoby zarządzania danymi, ich przechowywania, analizy i interpretacji. Jednocześnie dużym wyzwaniem jest utrzymanie wysokiej jakości danych. Muszą być dokładne, kompleksowe i aktualne, co może wymagać wdrożenia procedur kontroli jakości. Oprócz tego organizacje powinny skupić się na wprowadzeniu kultury opartej na danych oraz współpracy między działami. W celu szybszego transferu informacji jednostkami raportującymi CDO powinni być managerowie z obszarów takich jak Data Science, Inżynieria Danych, Data Governance, Analityka, Sztuczna Inteligencja i uczenie maszynowe, Data Management oraz Zarządzanie zmianą. Jednak, jak wynika z raportu Chief Data Officer 2022 (źródło), aż 71% Chief Data Officerów nie ma bezpośredniej ścieżki raportowania podlegającej zarządowi.
CDO powinni również pełnić rolę pomostu pomiędzy managerami operacyjnymi, którzy potrzebują danych w czasie rzeczywistym, a działami IT. Umożliwienie pracownikom samodzielnego dostępu do danych (demokratyzacja danych) otwiera drzwi do nowej ery, w której każdy pracownik ma możliwość korzystania z informacji na rzecz rozwoju biznesu. Demokratyzacja danych dąży do przełamania barier i podejmowania trafniejszych decyzji, zarówno w kontekście operacyjnym, jak i analitycznym. W wielu firmach kontrola nad danymi należy do nielicznych osób na najwyższych szczeblach, co prowadzi do monopolizacji wiedzy, a co za tym idzie – ograniczenia innowacyjności. Jednak wprowadzenie demokratyzacji danych również wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Jednym z najważniejszych jest zapewnienie bezpieczeństwa poufnym informacjom. Udostępnianie danych pracownikom wymaga wprowadzenia odpowiednich procedur, zabezpieczeń i kontroli dostępu, aby zapobiec nieuprawnionemu dostępowi oraz potencjalnym wyciekom danych.
Najważniejsze regulacje dla Chief Data Officer
Chief Data Officer jest odpowiedzialny za zarządzanie danymi organizacji na wszystkich poziomach, od gromadzenia i przechowywania danych po ich analizę i interpretację. Dane stanowią niezwykle ważny zasób zarówno w wymiarze pojedynczej organizacji, jak i w skali całej gospodarki. Z tego względu powstaje coraz więcej regulacji prawnych dotyczących zarządzania danymi, które można podzielić na cztery kategorie.
- Ochrona informacji
Jednym z kluczowych aspektów regulacji dotyczących roli Chief Data Officera jest ochrona informacji. Współczesne organizacje gromadzą ogromne ilości danych, często zawierających poufne i wrażliwe informacje. Dlatego istnieją surowe przepisy dotyczące przechowywania, przetwarzania i udostępniania danych. Zalicza się do nich między innymi ochronę danych przedsiębiorstwa np. know-how oraz prawa własności intelektualnej. CDO musi być świadomy regulacji i zapewnić, że organizacja przestrzega wszystkich obowiązujących przepisów w zakresie ochrony danych osobowych oraz innych informacji poufnych.
- Regulacje otwartych danych
Kolejna kategoria obejmuje przepisy, których celem nie jest ograniczanie dostępu do informacji. Wręcz przeciwnie – dotyczą otwierania danych w celu ich ponownego wykorzystania. Przykładem może być otwarta bankowość (open banking) w Unii Europejskiej. Dane pozyskane przez organizację z rachunku klienta mogą potwierdzić jego wiarygodność, a także pozwalają na dopasowanie oferty do indywidualnych potrzeb. Ponadto istnieją przepisy określające sposób udostępniania danych, aby zapewnić dostępność informacji jednocześnie chroniąc prywatność i bezpieczeństwo.
- Regulacje uzależniające obowiązki od sposobu zarządzania danymi
Istnieją również przepisy które działają w przeciwnym kierunku. Dotyczą wpływu podejmowanych decyzji w aspekcie zarządzania danymi na prawa i obowiązki przedsiębiorcy. Przykładem jest dyrektywa unijna Omnibus, której celem jest wzmocnienie ochrony e-konsumenta. Dla firm z branży e-commerce oznacza to szereg zmian, które muszą wprowadzić w swoich sklepach internetowych. Jedną z nich jest obowiązek poinformowania klientów o najniższej cenie danego produktu, jaka obowiązywała w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem promocji. Wszystko w celu zwiększenia bezpieczeństwa klientów. Z perspektywy CDO kluczowe jest zapewnienie zgodności z dodatkowymi regulacjami prawnymi.
- Regulacje cyberbezpieczeństwa
W dzisiejszym świecie zagrożenia związane z cyberbezpieczeństwem stają się coraz bardziej istotne. Chief Data Officer musi być w stanie zapewnić, że organizacja stosuje odpowiednie środki bezpieczeństwa w celu ochrony swoich danych przed atakami i wyciekami. Regulacje dotyczące cyberbezpieczeństwa mogą nakładać konkretne wymagania dotyczące audytów bezpieczeństwa, zgłaszania incydentów i zapewnienia zgodności z określonymi standardami.
Rola Chief Data Officera jest ściśle powiązana z przestrzeganiem regulacji dotyczących ochrony danych, zarządzania nimi, udostępniania oraz zapewniania cyberbezpieczeństwa. CDO musi być doskonale zaznajomiony z obowiązującymi przepisami oraz stale monitorować zmiany w prawie, aby skutecznie zarządzać danymi w organizacji i minimalizować ryzyko związane z niewłaściwym ich gospodarowaniem.
Kluczowe kompetencje Chief Data Officera
Chief Data Officer to odpowiedzialne stanowisko, które w dużej mierze wspomaga rozwój organizacji. Specjalista powinien cechować się szerokim wachlarzem kompetencji zarządczych, dogłębną znajomością organizacji oraz doświadczeniem w dziedzinach technologicznych i biznesowych. Do najważniejszych atrybutów, którymi powinien cechować się Chief Data Officer są:
- Wysoki stopień rozumienia danych i wyciąganie na ich podstawie logicznych wniosków: Rozumienie danych to podstawa skutecznego wykorzystywania ich potencjału. CDO musi posiadać głęboką wiedzę na temat rodzajów danych dostępnych w organizacji oraz umiejętność ich analizy. To pozwala na wyciąganie logicznych wniosków i podejmowanie trafnych decyzji biznesowych opartych na danych.
- Ekspertyza w zakresie ryzyka związanego z danymi: W środowisku, gdzie dane stają się coraz bardziej cenne i podlegają rygorystycznym regulacjom, Chief Data Officer musi być ekspertem w dziedzinie ryzyka związanego z danymi. Obejmuje to identyfikację potencjalnych zagrożeń dla danych, zarządzanie nimi i wprowadzanie odpowiednich środków bezpieczeństwa.
- Zdolność do komunikacji z wykorzystaniem danych: CDO musi być w stanie przekazywać informacje i wnioski za pomocą danych w zrozumiały sposób dla różnych grup interesariuszy w organizacji. Umiejętność prezentacji danych i wyjaśniania ich znaczenia jest kluczowa dla wpływu specjalisty na podejmowanie decyzji.
- Dociekliwość i chęć rozwoju: W dziedzinie danych zmiany są nieuniknione. Chief Data Officer musi być dociekliwy i gotowy do ciągłego doskonalenia swoich umiejętności oraz śledzenia nowych trendów i technologii związanych z danymi. To pozwala na utrzymanie konkurencyjności i skuteczności działań.
- Zaawansowane umiejętności pracy w zespole: Zarządzanie danymi często wymaga współpracy z różnymi działami i zespołami w organizacji. CDO musi być zdolny do efektywnej pracy w zespole, budowania relacji międzyludzkich i motywowania pracowników do wspólnego dążenia do celów.
To tylko wybrane cechy, które stanowią fundament roli Chief Data Officera. Są one nie tylko niezbędne do prawidłowego funkcjonowania biznesu, ale dzięki ich efektywnemu wykorzystaniu mogą przynieść realne korzyści finansowe organizacji. Wraz z rozszerzeniem obowiązków, roli i wpływów, CDO może stać się jednym z najistotniejszych obszarów, które będą miały wpływ na kierunek rozwoju firmy. Chief Data Officer to odpowiedź na zapotrzebowanie rynku. Dane to kapitał, tak samo jak ludzie czy pieniądze. Usprawnienie wykorzystywania danych i zaawansowanej analityki jest jednym z najważniejszych priorytetów nowoczesnych firm. Nawet najlepszy zespół analityków nie osiągnie przewagi konkurencyjnej bez odpowiednio przygotowanych do tego liderów. Jako uczelnia biznesowa kształcimy managerów i dostarczamy holistycznego podejścia do zarządzania w organizacji. Osoby zainteresowane zdobyciem praktycznej wiedzy z zakresu zarządzania danymi, jakością danych i ich bezpiecznego przetwarzania zapraszamy do aplikowania na studia podyplomowe Chief Data Officer – zarządzanie danymi w organizacji. Absolwenci studiów zdobędą kompetencje, które pomogą im stać się liderem transformacji cyfrowej przedsiębiorstwa w kierunku „data driven” oraz zlikwidować lukę kompetencyjną z zakresu „data governance” w kierownictwie firmy.
