Nonsens i propaganda online: społeczności i boty propagujące dezinformację w internecie

Kierownik projektu
Wiedza
prof. dr hab. Dariusz Jemielniak
Kwota dofinansowania
Koszty
3 807 634 PLN
Czas trwania
60 miesięcy
Źródło finansowania
Koszty
Projekt finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach programu MAESTRO

Projekt zajmuje się zagadnieniem na styku trzech dużych zmian społecznych:

  • zwiększonej nieufności wobec wiedzy instytucjonalnej i antyintelektualnych i antyestablishmentowych nastrojów społecznych,
  • narastającej tendencji społeczności internetowych do samoorganizacji wokół określonych idei, a także nowych form kooperacji online (produkcja partnerska, otwarta współpraca), w połączeniu z demokratyzacją tworzenia i rozpowszechniania wiedzy, które skutkują dezinformacją,
  • rosnącej roli automatycznej propagandy i narzędzi dezinformacyjnych (sieci botów, opłacanych potajemnych influencerów, sieci samonapędzających się profesjonalnych ideologów).

Te wyzwania znajdują wyraz w wyłaniającym się systemie socjotechnicznym propagowania idei, opierającym się na połączeniu spontanicznych grup internetowych, kwestionujących zastany system wiedzy, a także sieci botów, stworzonych w celu wpływania na opinię publiczną i wywoływania określonych efektów politycznych poprzez dezinformację, jak i opłacanych zawodowców działających z tym samym skutkiem. Celem projektu jest analiza sieci, struktury i kultury organizacyjnej wybranych internetowych społeczności dezinformacyjnych (w szczególności, ich języka, struktury społecznej, przywództwa, kwestii demograficznych, systemów reputacji, wewnętrznej logiki i wierzeń, narracji i mitów) w studium łączącym informatykę, zarządzanie, socjologię i etnografię. Projekt będzie opierał się na nowatorskiej metodyce Thick Big Data, łączącej podejścia Big Data (TribeFinding, SNA, Machine Learning, Sentiment Analysis) z podejściami jakościowymi (etnografia cyfrowa, analiza narracyjna). Jednym z widocznych efektów ubocznych projektu będzie stworzenie narzędzi badawczych dla polskiej społeczności naukowej, jak i międzynarodowego wykrywacza botów. Poprzez realizację wysoko międzydyscyplinarnego przedsięwzięcia, z użyciem szerokiej gamy metod badawczych, projekt zwiększy naszą wiedzę o ludzkiej i algorytmicznej internetowej dezinformacji (odkrycia naukowe). Zapewni również praktyczne i sprawdzone w realnych warunkach narzędzia wykrywania sieci manipulatorów (wynajętych zawodowców i botów), jak również wspomniane wcześniej narzędzia do analizy sentymentu i wykrywania plemion zlokalizowane dla języka polskiego, co przyniesie istotne korzyści społeczne i dla świata nauki. Projekt będzie rozwijał istniejącą wiedzę o grupach otwartej współpracy, a także umożliwi obserwację jakie typowe dla nich procesy kulturowe I organizacyjne zachodzą w społecznościach dezinformacyjnych, w szczególności koncentrujących się na medycynie, kontrowersyjnych kwestiach społecznych i polityce.

prof. dr hab. Dariusz Jemielniak

Jest profesorem zarządzania w Akademii Leona Koźmińskiego, gdzie kieruje katedrą MINDS (Management in Networked and Digital Societies). Jest także faculty associate w Berkman-Klein Center for Internet and Society na Harvard University. W 2015 został członkiem Rady Powierniczej Wikimedia Foundation. Napisał “Common Knowledge?” (2014, Stanford University Press, książka wygrała Dorothy Lee Award for Outstanding Scholarship in the Ecology of Culture w 2015, oraz Nagrodę Naukową Prezesa PAN w 2016). Odbywał roczne staże na wiodących uczelniach świata, m.in. Cornell University (2004-2005), Harvard University (2007, 2011-2012, 2015-2016), University of California Berkeley (2008). Regularnie publikuje w wiodących czasopismach akademickich z listy A. Publikował książki m.in. w Palgrave, Edward Elgar, czy Ashgate. Stypendysta Fulbrighta, "Polityki", a także zwycięzca kilkunastu innych nagród naukowych.