Nonsens i propaganda online: społeczności i boty propagujące dezinformację w internecie

Kierownik projektu
Wiedza
prof. dr hab. Dariusz Jemielniak
Kwota dofinansowania
Koszty
3 807 634 PLN
Czas trwania
60 miesięcy
Źródło finansowania
Koszty
Projekt finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach programu MAESTRO

Projekt zajmuje się zagadnieniem na styku trzech dużych zmian społecznych:

  • zwiększonej nieufności wobec wiedzy instytucjonalnej i antyintelektualnych i antyestablishmentowych nastrojów społecznych,
  • narastającej tendencji społeczności internetowych do samoorganizacji wokół określonych idei, a także nowych form kooperacji online (produkcja partnerska, otwarta współpraca), w połączeniu z demokratyzacją tworzenia i rozpowszechniania wiedzy, które skutkują dezinformacją,
  • rosnącej roli automatycznej propagandy i narzędzi dezinformacyjnych (sieci botów, opłacanych potajemnych influencerów, sieci samonapędzających się profesjonalnych ideologów).

Te wyzwania znajdują wyraz w wyłaniającym się systemie socjotechnicznym propagowania idei, opierającym się na połączeniu spontanicznych grup internetowych, kwestionujących zastany system wiedzy, a także sieci botów, stworzonych w celu wpływania na opinię publiczną i wywoływania określonych efektów politycznych poprzez dezinformację, jak i opłacanych zawodowców działających z tym samym skutkiem. Celem projektu jest analiza sieci, struktury i kultury organizacyjnej wybranych internetowych społeczności dezinformacyjnych (w szczególności, ich języka, struktury społecznej, przywództwa, kwestii demograficznych, systemów reputacji, wewnętrznej logiki i wierzeń, narracji i mitów) w studium łączącym informatykę, zarządzanie, socjologię i etnografię. Projekt będzie opierał się na nowatorskiej metodyce Thick Big Data, łączącej podejścia Big Data (TribeFinding, SNA, Machine Learning, Sentiment Analysis) z podejściami jakościowymi (etnografia cyfrowa, analiza narracyjna). Jednym z widocznych efektów ubocznych projektu będzie stworzenie narzędzi badawczych dla polskiej społeczności naukowej, jak i międzynarodowego wykrywacza botów. Poprzez realizację wysoko międzydyscyplinarnego przedsięwzięcia, z użyciem szerokiej gamy metod badawczych, projekt zwiększy naszą wiedzę o ludzkiej i algorytmicznej internetowej dezinformacji (odkrycia naukowe). Zapewni również praktyczne i sprawdzone w realnych warunkach narzędzia wykrywania sieci manipulatorów (wynajętych zawodowców i botów), jak również wspomniane wcześniej narzędzia do analizy sentymentu i wykrywania plemion zlokalizowane dla języka polskiego, co przyniesie istotne korzyści społeczne i dla świata nauki. Projekt będzie rozwijał istniejącą wiedzę o grupach otwartej współpracy, a także umożliwi obserwację jakie typowe dla nich procesy kulturowe I organizacyjne zachodzą w społecznościach dezinformacyjnych, w szczególności koncentrujących się na medycynie, kontrowersyjnych kwestiach społecznych i polityce.

prof. dr hab. Dariusz Jemielniak

Dariusz Jemielniak is Full Professor and head of Management in Networked and Digital Environments (MINDS) department, Kozminski University,  and faculty associate at Berkman-Klein Center for Internet and Society, Harvard University. He is a corresponding member of the Polish Academy of Sciences. His recent books include Collaborative Society (2020, MIT Press, with A. Przegalińska), Thick Big Data (2020, Oxford University Press), Common Knowledge? An Ethnography of Wikipedia (2014, Stanford University Press). His current research projects include climate change denialism online, anti-vaxxer internet communities, and bot detection.  He serves on the Wikimedia Foundation Board of Trustees.