Czy zdarzyło się, że podczas pisania wiadomości telefon „podpowiedział” kolejne słowo? Albo platforma streamingowa zasugerowała filmy, które mogą się spodobać? Tymi codziennymi przykładami sztucznej inteligencji otwiera się globalna publikacja przygotowana przez Smithsonian Science Education Center (SSEC) – organizację edukacyjną działającą w ramach Smithsonian Institution.
SSEC opublikował e-book Stories of Women in STEM: Artificial Intelligence, prezentujący sylwetki dwunastu kobiet ważnych dla fundamentów i zastosowań AI – w ujęciu „past–present–future”. To wyjątkowe wyróżnienie: w publikacji znalazły się historie tylko 12 kobiet zajmujących się AI globalnie – wybrane jako postacie szczególnie istotne dla rozwoju dyscypliny.
Wśród bohaterek znajdują się m.in. Ada Lovelace, Dorothy Vaughan, Cynthia Breazeal, Regina Barzilay czy Chelsea Finn – największe sławy dyscypliny. W tym gronie znalazła się także prof. Aleksandra Przegalińska, co stanowi ważny sygnał międzynarodowego uznania dla jej dorobku badawczego.
Człowiek–AI jako centrum badań
Rozdział poświęcony prof. Przegalińskiej pokazuje ją jako badaczkę, która patrzy na AI nie tylko „od strony narzędzia”, ale przede wszystkim od strony relacji: co dzieje się z ludźmi, gdy pracują i żyją obok inteligentnych systemów, jak budują zaufanie, jakie emocje towarzyszą interakcjom i co w tych kontaktach łatwo przeoczyć. W publikacji pada m.in. pytanie, które porządkuje ten sposób myślenia: “How we remain human in the age of intelligent machines”.
W e-booku podkreślono również rolę Akademia Leona Koźmińskiego jako środowiska, w którym te badania są prowadzone i rozwijane. Prof. Przegalińska została przedstawiona jako associate professor oraz prorektorka ds. innowacji i AI, a także liderka Human-Machine Interaction Research Center. Zwrócono uwagę na interdyscyplinarny charakter prac zespołu, łączących filozofię, psychologię, zarządzanie i informatykę – oraz na badania dotyczące m.in. wpływu AI i technologii ubieralnych na zachowania i emocje (w tym projektów związanych z wykorzystaniem headsetów EEG).
Wśród wątków pojawiają się także współprace badawcze i projektowe z partnerami takimi jak Massachusetts Institute of Technology, Harvard University oraz Microsoft – co dodatkowo pokazuje skalę i sieć międzynarodowych powiązań tego obszaru badań.
Collaborative AI i edukacja: kierunek, który wybrzmiewa międzynarodowo
Autorzy publikacji mocno akcentują wątek edukacyjny: prof. Przegalińska wskazuje, że przyszłość uczenia się i nauczania wiąże się z Campus AI i szerzej – z koncepcją collaborative AI, czyli podejściem, w którym człowiek i AI współpracują, zamiast się zastępować. Jednocześnie wybrzmiewa ważne zastrzeżenie: AI ma wspierać proces uczenia się, ale nie przejmować roli studenta jako aktywnego myśliciela.
W rozdziale opisano także inicjatywy związane z odpowiedzialnym włączaniem AI do szkolnictwa wyższego, w tym projekt EUonAIR (współpraca 10 uczelni w Europie) oraz koncepcję rozwiązań edukacyjnych MyAI University. To przykład podejścia, w którym technologia jest projektowana z myślą o człowieku, wspólnym uczeniu się i realnej inkluzywności.
Obecność prof. Przegalińskiej w serii Smithsonian to nie tylko osobiste docenienie, ale też potwierdzenie, że badania nad relacją człowiek–AI oraz nad human-centered i collaborative AI są dziś jednym z najważniejszych tematów globalnej rozmowy o sztucznej inteligencji.
Publikacja dostępna jest na stronie
