Wspomnienie pierwszego Dziekana 

Warszawa, 4 sierpnia 2004 r.

prof. zw. dr hab. Cezary Kosikowski

 
Powstanie i rozwój studiów prawniczych w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie

,,(...) Jednolite magisterskie studia prawnicze istnieją w  „Koźmińskim” od 1 października 2001 r. Powstały dzięki pomysłowi Jego Magnificencji Rektora WSPiZ  prof. Andrzeja K. Koźmińskiego, wynikającemu z analizy perspektyw rozwojowych Szkoły. Formalnie zaś rzecz biorąc mogły zostać uruchomione po wydaniu w końcu czerwca 2001 r. przez Ministra Edukacji Narodowej zezwolenia na uruchomienie studiów prawniczych w systemie studiów dziennych i zaocznych.

 W końcu sierpnia 2000 r. Rektor A. K. Koźmiński zwrócił się do mnie z prośbą o zorganizowanie studiów prawniczych w Szkole. Oznaczało to potrzebę opracowania programu studiów oraz zmobilizowania do pracy co najmniej ośmiu prawników, mających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego. (…) W Warszawie funkcjonowały już studia prawnicze na dwóch uniwersytetach i w czterech niepublicznych szkołach wyższych. Jedyną szansą na podjęcie racjonalnej konkurencji na rynku studiów prawniczych w Warszawie było zatem zaproponowanie lepszego produktu, aby dzięki niemu można było podjąć uczciwą konkurencję i zwyciężyć.

Było to możliwe, ponieważ mojej ponad trzydziestoletniej kariery uniwersyteckiej wynikało, ze uniwersytety miały od dawna już skostniałe programy studiów prawniczych. Główną cechą uniwersytetu jest bowiem tradycja i to ona nakazuje trzymać się tego, co było od lat (wieków) , nawet jeśli nie jest już nadal potrzebne. Z trudem więc na dziedzińce uniwersyteckie docierał fakt, że Polska od 1989 r. zmieniła w sposób radykalny swój ustrój polityczny i społeczno – gospodarczy, a zatem także prawo, którego programy nauczania również powinny ulec zmianie. Stało się oczywistym, że nowy program studiów prawniczych musi odpowiadać wymaganiom teraźniejszości i zapotrzebowaniu przyszłości. To, co tworzy się od nowa, jest zresztą łatwiejsze od tego co trzeba zmienić.

Budowanie programu studiów prawniczych WSPiZ przyświecało ponadto założenie, że praktyka potrzebuje nie tylko absolwentów prawa kształconych na potrzeby tradycyjnych zawodów prawniczych. Dostęp do aplikacji prawniczych stawał się coraz trudniejszy i większość absolwentów prawa znajdowała zatrudnienie w gospodarce i finansach, nie mając ku temu odpowiednio fachowego przygotowania. Przyjęto zatem, że w warunkach szkoły ekonomicznej jest możliwe, a nawet celowe, wzbogacenie kształcenia ekonomistów o szersze niż dotąd przedmioty prawnicze i odwrotnie – oparcie edukacji prawniczej na poszerzonym programie przedmiotów ekonomicznych i z dziedziny zarządzania. W porównaniu więc do uniwersyteckich programów studiów prawniczych zapewniono nie tylko pełny zestaw przedmiotów stricte prawniczych, ale jednocześnie w programie znalazły się w szerokim wymiarze przedmioty ogólnokształcące, jak ekonomia, socjologia, logika, podstawy organizacji i zarządzania, retoryka, public relations, informatyka prawnicza.

Powodzeniem w całej Szkole cieszyły się zajęcia z retoryki, prowadzone także przy udziale aktorów (Dorota Kamińska, Emilian Kamieński) i praktyków (mec. Jerzy Bańka, dr Andrzej Wojciechowski). Zakończyły się one popisami krasomówczymi studentów, którzy wystąpili w rolach oskarżyciela i obrońcy w procesach karnych.

Z przedmiotów ekonomicznych dodano także takie, jak: przedsiębiorczość, podstawy rachunkowości, finanse przedsiębiorstw, marketing, międzynarodowe stosunki gospodarcze i finansowe, teorie i politykę konkurencji. Programowi towarzyszył również szeroki wymiar dwóch języków obcych oraz lektorat z łaciny. (…) Po 2 latach funkcjonowania studiów dokonano pewnych korekt w programie studiów. Wynikały one zarówno z konieczności podyktowanej potrzebą przyjęcia ogólnopolskiego standardu nauczania, jak i z własnych doświadczeń dydaktycznych. W większym wymiarze pojawiły się ćwiczenia i tzw. warsztaty prawnicze. Zamiast dwóch przyjęto trzy specjalizacje ( sądowa, gospodarczo – finansowa, międzynarodowa). Zwiększono liczbę przedmiotów dotyczących prawa europejskiego, natomiast przedmioty specjalizacji międzynarodowej postanowiono wykładać w języku angielskim. Uruchomiono także zajęcia z „Metodologii pracy prawnika”. Dało to początek nowego oblicza programowego studiów prawniczych.

Drugim problemem było zapewnienie kadry nauczającej i to nie tylko w sensie warunków formalnych, wynikających z obowiązujących przepisów prawnych (minimum 8 profesorów prawa zatrudnionych na pierwszym etacie w Szkole), ale także z uwarunkowań walki konkurencyjnej.

Zmobilizowałem do pracy na I etacie w Szkole Koźmińskiego takie osoby, jak profesorowie: Józef Matuszewski (zmarł w 2003 r.), Zbigniew Salwa, Eugeniusz Smoktunowicz, Leszek Kubicki, Zygfryd Rymaszewski, Wacław Gronowski, Cezary Kosikowski, Wojciech Góralczyk (jr) oraz Jolanta Jabłońska – Bonca. Kadrę tę uzupełniali profesorowie zatrudnieni na II etacie (Marek Kuryłowicz, Jacek Matuszewski, Krzysztof Skotnicki). W toku uruchamiania dalszych lat studiów wśród grona nauczających znaleźli się inny wybitni naukowcy, w tym profesorowie: Cezary Mik, Jan Wawrzyniak, Jan Grabowski, Jerzy Oniszczuk, Fryderyk Zoll, Tadeusz Wiśniewski, Cezary Kulesza, Tadeusz Skoczny oraz dr hab. Henryk Dzownkowski (również organizator i kierownik podyplomowych studiów z zakresu prawa podatkowego) oraz adiunkci Waldemar Hoff i Joanna Sieńczyło – Chlabicz. Na podstawie umów zlecenia zajęcia prowadzili także profesorowie Jeży Jaskiernia, Zbigniew Góral, Krzysztof Góźdź – Roszkowski oraz doc. dr Ryszard Zelwiański i dr Maciej Staniszewski,  a także sędzia Sądu Okręgowego Jerzy Paszkowski mgr M. Karpiński. Większość z nich kontynuuję pracę w „Koźmińskim”. Pracownicy naukowi byli początkowo zorganizowani w ramach Katedry Historii i Teorii Prawa (kierownik Jacek Matuszewski). Z czasem powstawały kolejne katedry, tj. Katedra Prawa Sądowego (kierownik Leszek Kubicki), Katedra Prawa Publicznego (kierownik Cezary Kosikowski) i Katedra Prawa Europejskiego (kierownik Tadeusz Skoczny).

Kadra profesorów stosunkowo szybko włączyła się w życie naukowe Szkoły, uczestnicząc w organizowanych przez nią konferencjach naukowych oraz samemu organizując takie konferencje. W tym miejscu wymienić trzeba chociażby takie, jak konferencja z maja 2003 r. poświęcona dyskusji na temat „Prawo – Przedsiębiorcy – Polityka” z referatami niemal wszystkich profesorów (patrz szerzej J. Matuszewski, Prawo – Przedsiębiorcy – Polityka, MBA 2003 nr 4). We wrześniu 2003 r. prof. Jacek Matuszewski zorganizował ogólnopolską konferencję prawników na temat nauczania historii prawa, ekonomii, finansów i zarządzania. Zaszczytem dla Kolegium Prawa było również powierzenie mi wykładu inaugurującego na rozpoczęcie roku akad. 2003/04.

(…) Z pierwszego naboru pozostało w 2004 roku ok. 2/3 studentów. studentów latach następnych do szkoły zaczęli trafiać co – raz lepsi kandydaci. To dzięki nim (głównie Dominika Sasin, Monika Szczepanik, Małgorzata Boszko, Magdalena Gdula, Agnieszka Rau, Grzegorz Mikietyński i inni) powstały pierwsze studenckie koła naukowe, którymi opiekowali się prof. Jan Wawrzyniak i dr M. Staniszewski. Większość studentów osiąga dobre wyniki w nauce.

Byłem pierwszym dziekanem studiów prawniczych (do kwietnia 2004 r.). Funkcje prodziekana sprawowali zaś kolejno dr W. Hoff i prof. J. Oniszczuk. Natomiast Dziekanat Prawa tworzyły panie: Elżbieta Kubasiewicz (kierownik) i Małgorzata Sokołowicz. (…)

Kolegium Prawa WSPiZ im. L. Koźminskiego, mimo krótkiego okresu swojego istnienia, osiągnęło liczącą się pozyję w rankingach studiów prawniczych w Polsce oraz na rynku edukacyjnym. (…) Od jesieni 2004 r. idę już inną ścieżką…''.


Pan prof. Cezary Kosikowski został w 2004 roku Przewodniczącym Rady Legislacyjnej.