Ambitny segment przedsiębiorczości

W latach trzydziestych ubiegłego wieku, nestor współczesnej nauki o przedsiębiorczości profesor J. Schumpter, postrzegał przedsiębiorcę jako twórczego destruktora, wprowadzającego innowacyjne procesy i produkty, tym samym burzącego istniejący układ sił na rynku. Wkrótce okazało się, że przełomowe innowacje są wdrażane w laboratoriach wielkich koncernów, zaś mali przedsiębiorcy pozostają w swej podstawowej masie poza nurtem postępu techniczno – organizacyjnego w wiodących gałęziach gospodarki. Dało to początek zasadniczo odmiennego podejścia do przedsiębiorczości, jako działalności gospodarczej prowadzonej na niewielką skalę w tradycyjnych sektorach (tzw. small business). 

 Definiowanie przedsiębiorczości jako tradycyjnego small businesu dominowało przez prawie 50 lat aż do początku lat 1990-tych. Wtedy to w wielu  nowoczesnych gałęziach, takich jak branża informatyczna, biotechnologia, nowe materiały, zaczęły powstawać młode, zaawansowane technologicznie firmy, które w wielu dziedzinach zagroziły wielkim koncernom. Sztandarowe przykłady to Microsoft, Apple, Dell czy w późniejszym okresie Google. W efekcie przedsiębiorczość zaczęła być postrzegana w dualnym wymiarze: jako z jednej strony tradycyjny small business a z drugiej nowoczesny sektor firm high – tech.

 Od początku XXI wieku obserwujemy ewolucję w kierunku szerszego postrzegania przedsiębiorczości i jej znaczenia w różnych sferach życia społeczno-gospodarczego. Aktywność przedsiębiorczą zaczęły wykazywać szkoły wyższe w celu przyspieszenia komercjalizacji wyników badań naukowych (przedsiębiorczość akademicka). Coraz większe znaczenie zaczyna odgrywać przedsiębiorczość w tzw. sektorach kreatywnych. Duże korporacje podjęły wyzwanie wobec ataku mniejszych firm, tworząc w ramach istniejących struktur organizacyjnych, bardziej elastyczne quasi – przedsiębiorcze warunki działania dla liderów innowacyjnych projektów (przedsiębiorczość korporacyjna). Metody przedsiębiorcze (działania (proaktywne, innowacyjne, akceptujące ryzyko), zaczęły być wdrażane także w organizacjach społecznych, nie nastawionych na zysk, a ostatnio także w sektorze publicznym. W efekcie, współcześnie przedsiębiorczość jest postrzegana nie tylko jako umiejętność uruchomienia i prowadzenia własnej firmy, ale jako kluczowa kompetencja nowoczesnych kadr, która odgrywa coraz większą rolę w różnych obszarach życia społecznego.

Równolegle obserwujemy rosnące znaczenie w gospodarce ambitnego, dynamicznego segmentu przedsiębiorczości. Są to firmy, których właściciele uruchamiają biznes z myślą o działalności na większą skalę. Jak pokazują badania, nie zawsze musi się to wiązać z wysokim poziomem innowacyjności. Decydujące znaczenie odgrywa zapał i determinacja przedsiębiorców w kierunku stworzenia „czegoś większego”. Najlepiej jednak, gdy taka dynamiczna orientacja wiąże się ze szczególnymi aktywami przedsiębiorców, czy też nowatorskimi metodami działania. Mogą to być zaawansowane technologie, ale także nowoczesne techniki zarządzania i marketingu. Źródłem przewagi konkurencyjnej są także umiejętności i talenty twórców. Szczególnym przejawem innowacyjności jest aktywne wychodzenie na rynki międzynarodowe.  Przejawem przedsiębiorczej orientacji są działania na rzecz przyspieszenia rozwoju małych, rodzinnych firm, związanych zwłaszcza z wejściem do rodzinnego biznesu dobrze wykształconych następców.