Zakład Prawa Własności Intelektualnej i Nowych Technologii

1. Opis jednostki

Zakład Prawa Własności Intelektualnej i Nowych Technologii prowadzi działalność naukową i dydaktyczną w obszarze regulacji związanych z rozwojem technologii przełomowych oraz transformacją cyfrową prawa. Zakres działalności Zakładu obejmuje w szczególności prawo własności intelektualnej, prawo nowych technologii, prawo mediów cyfrowych, prawo e-commerce oraz cyberbezpieczeństwo, z uwzględnieniem standardów ochrony praw człowieka i prawa Unii Europejskiej. Zespół Zakładu prowadzi interdyscyplinarne badania łączące nauki prawne z obszarem nowych technologii, sztucznej inteligencji, neuronauk, technologii kwantowych i bezpieczeństwa cyfrowego, przygotowując przyszłych prawników do wyzwań związanych z gospodarką cyfrową.

2. Działalność naukowa i najważniejsze osiągnięcia

Badania prowadzone w Zakładzie koncentrują się na prawnych aspektach rozwoju innowacyjnych technologii oraz ich wpływie na społeczeństwo, gospodarkę i funkcjonowanie państwa. Szczególne znaczenie mają następujące obszary: prawo własności intelektualnej – ochrona praw autorskich i praw pokrewnych, własność przemysłowa oraz wyzwania związane ze sztuczną inteligencją; prawo sztucznej inteligencji i technologii przełomowych, w tym technologie kwantowe i neurotechnologie; prawo cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwo informacji i ochrona infrastruktury cyfrowej; prawo mediów cyfrowych, regulacja platform internetowych, dezinformacja i wolność wypowiedzi; prawo e-commerce, usługi cyfrowe i odpowiedzialność podmiotów funkcjonujących w środowisku cyfrowym; tożsamość cyfrowa, prywatność oraz ochrona danych osobowych; prawne aspekty biotechnologii, medycyny cyfrowej i wykorzystania danych medycznych. Zakład rozwija interdyscyplinarne podejście do regulacji nowych technologii, łącząc analizę prawną z wiedzą z zakresu nauk technicznych, społecznych i kognitywnych. Celem prowadzonych badań jest tworzenie rozwiązań prawnych odpowiadających na wyzwania przyszłości oraz rozwój nowoczesnej edukacji prawniczej.

Najważniejsze osiągnięcia. Dorobek Zakładu obejmuje liczne monografie, publikacje krajowe i zagraniczne oraz udział w projektach badawczych dotyczących cyfryzacji, cyberbezpieczeństwa i regulacji technologii przełomowych. Prof. ALK dr hab. Katarzyna Chałubińska-Jentkiewicz jest autorką i redaktorką licznych publikacji z zakresu prawa nowych technologii, prawa mediów, cyberbezpieczeństwa oraz ochrony informacji. Do najważniejszych monografii należą m.in. Prawna ochrona treści cyfrowych, Prawne granice dezinformacji w środkach społecznego przekazu – między bezpieczeństwem a wolnością oraz Cyberodpowiedzialność. Jest również współredaktorką monografii Cybersecurity in Poland. Legal Aspects wydanej przez Springer. Kierowała projektem badawczym „System cyberbezpieczeństwa RP – model rozwiązań prawnych”, finansowanym przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Rezultatem projektu były liczne publikacje naukowe oraz opracowania dotyczące prawnych aspektów cyberbezpieczeństwa. W latach 2019–2024 kierowała Akademickim Centrum Polityki Cyberbezpieczeństwa, pełniąc funkcję inicjatorki i koordynatorki projektów badawczych oraz eksperckich dotyczących bezpieczeństwa cyfrowego. Jest także inicjatorką projektu ISAC Desinfo, poświęconego przeciwdziałaniu dezinformacji, oraz twórczynią Laboratorium Bezpieczeństwa Informacji. W 2025 r. została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi nadanym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za wybitne osiągnięcia naukowe.

3. Działalność dydaktyczna

Działalność dydaktyczna Zakładu odpowiada na potrzeby dynamicznie zmieniającego się rynku prawa i nowych technologii. Studenci zdobywają wiedzę i umiejętności z zakresu regulacji cyfrowego świata, ochrony innowacji oraz prawnych konsekwencji rozwoju technologii. Pracownicy Zakładu prowadzą zajęcia obejmujące m.in.: prawo własności intelektualnej, prawo nowych technologii, prawo Internetu, prawo mediów cyfrowych, prawo usług cyfrowych, prawo e-commerce, prawo cyberbezpieczeństwa, prawo bezpieczeństwa informacyjnego, prawne aspekty sztucznej inteligencji i technologii przełomowych. Zakład prowadzi seminaria dyplomowe poświęcone aktualnym problemom prawa nowych technologii, w tym regulacji AI, ochronie własności intelektualnej w środowisku cyfrowym, cyberbezpieczeństwu, ochronie danych oraz odpowiedzialności za wykorzystanie nowych technologii.

4. Współpraca naukowa

Zakład rozwija współpracę z krajowymi i zagranicznymi ośrodkami akademickimi, instytucjami badawczymi oraz partnerami technologicznymi zajmującymi się rozwojem innowacyjnych technologii. Współpracuje m.in. z: IBM, NASK Państwowym Instytutem Badawczym, Eksperckim Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa, Forschungszentrum Jülich, Institute for Local Self-Government w Mariborze, ITTIMES w Mediolanie. Partnerami akademickimi Zakładu są m.in.: University of Teramo (Włochy), Baltic Defence College (Estonia), Università degli Studi di Udine (Włochy), Uniwersytet Gdański. Współpraca z Uniwersytetem Gdańskim obejmuje wspólne działania badawcze w obszarze prawa technologii kwantowych, w tym organizację konferencji i seminariów, przygotowywanie projektów grantowych, publikacji naukowych, wymianę kadry oraz rozwój międzynarodowych sieci współpracy. Aktywność naukowa Zakładu wpisuje się w globalny nurt badań nad przyszłością prawa, którego zadaniem jest tworzenie skutecznych regulacji odpowiadających na wyzwania cyfrowej transformacji.