Brakujące Ogniwo: Jak Administracja Publiczna Pośredniczy we Wpływie Partycypacji Obywatelskiej i Zintegrowanego Projektowania Polityk na Zaufanie w Kontekście Podwójnej Transformacji
Brakujące Ogniwo
Jak administracja publiczna pośredniczy we wpływie partycypacji obywatelskiej i zintegrowanego projektowania polityk na zaufanie w kontekście podwójnej transformacji
OPUS 30 LAP
Współczesne demokracje muszą prowadzić złożone projekty transformacji, dbając jednocześnie o zaufanie obywateli. W tym projekcie badamy, jak administracja publiczna – czyli instytucje i ludzie odpowiedzialni za wdrażanie polityk – wpływa na to, czy obywatele nabierają zaufania (albo nieufności) wobec programów publicznych. Skupiamy się na tzw. „podwójnej transformacji” (zielona transformacja + cyfrowa transformacja), ponieważ wiążą się one z trudnymi kompromisami, wymagają koordynacji między sektorami i poziomami władzy, jak również długofalowego zaangażowania społeczeństwa.
Dotychczasowe podejścia zakładają dwie główne strategie wzmacniania zaufania obywateli: partycypację obywatelską (np. konsultacje, panele obywatelskie, inne formy włączania obywateli w kształtowanie polityk) oraz zintegrowane projektowanie polityk (czyli łączenie działań między resortami i poziomami władzy). W praktyce jednak stosowanie tych podejść przynosi różne efekty: czasem partycypacja zwiększa legitymizację i zaufanie, ale czasem rodzi frustrację. Podobnie bywa z integracją: czasem poprawia ona spójność i skuteczność, a czasem prowadzi do rozproszenia działań i konfliktów. Nasz projekt zakłada, że o tych różnych efektach często rozstrzyga to, co dzieje się wewnątrz administracji publicznej.
W naszym modelu badawczym zaufanie obywateli zależy od trzech mechanizmów. Po pierwsze, od tego, czy i w jaki sposób urzędnicy wykorzystują wkład obywateli: jak ten wkład jest zbierany, interpretowany, porządkowany i przekładany na decyzje. Po drugie, od wzorów współpracy i konfliktu między jednostkami administracji: czy jednostki koordynują działania, dzielą się informacjami i uzgadniają cele, czy zamiast tego konkurują ze sobą. Po trzecie, od relacji zaufania i nieufności między aktorami polityczno-administracyjnymi oraz wobec obywateli: czy urzędnicy oczekują współpracy i dobrej woli, czy raczej spodziewają się obwiniania albo braku podporządkowania. Sprawdzimy też sprzężenia zwrotne: partycypacja i integracja mogą zmieniać dynamikę administracji, ta dynamika wpływa na rezultaty i reakcje społeczne, a te z kolei oddziałują na przyszłą gotowość do udziału i współpracy.
Zbadamy 24 inicjatywy lokalne w Belgii, Polsce i Szwajcarii (osiem w każdym kraju) w ramach cyfrowej i zielonej transformacji. Dzięki temu sprawdzimy jak różne systemy polityczno administracyjne oraz zdolności instytucjonalne kształtują to, w jaki sposób administracja pośredniczy między partycypacją, integracją i zaufaniem. W badaniu zastosujemy podejście sekwencyjne i mieszane metody badawcze. Zaczniemy od porównawczych studiów przypadków, aby zrozumieć procesy i znaczenia „od środka”. Następnie przeprowadzimy badania ankietowe w badanych społecznościach, aby sprawdzić, jakie kombinacje warunków wiążą się z wyższym lub niższym poziomem zaufania. Na końcu przeprowadzimy eksperyment na próbach ogólnokrajowych aby zidentyfikować, które elementy modelu wpływają na zaufanie oraz poparcie dla projektów w ramach polityk publicznych.
Przewidywane wyniki obejmują teorię polityczno-administracyjnego „pośrednictwa” w kształtowaniu zaufania, porównawcze dowody na to, kiedy partycypacja i integracja budują zaufanie (albo nieufność), a także praktyczne wnioski: jakie warunki sprawiają, że podejścia partycypacyjne i zintegrowane są wiarygodne w oczach obywateli. Ogólnie rzecz biorąc, projekt ma na celu lepsze zrozumienie, dlaczego reformy zarządzania, które mają dobre intencje, czasami wzmacniają zaufanie, a czasami przynoszą odwrotny skutek, pokazując, w jaki sposób wewnętrzna dynamika administracji kształtuje zaufanie do programów polityk publicznych.
Prof. dr hab. Dominika Latusek – Jurczak – do obszarów zainteresowań Profesor należą: zaufanie wewnątrz i pomiędzy organizacjami, przedsiębiorczość szybkiego wzrostu, relacje międzyorganizacyjne. Visiting scholar w Institute for Research in Social Sciences na Uniwersytecie Stanforda w USA (2011 -2018). Stypendystka Fundacji Fulbrighta, laureatka nagrody dla wybitnych młodych naukowców Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz programu Lider NCBR. Odbywała stypendia w University of North Carolina i Universität Leipzig. W latach 2014 – 2018 członek rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, od 2012 roku członek Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania PAN, członek Akademii Młodych Uczonych (od 2016 r.), od 2018 r. członek zespołu Ekspertów NAWA, członek First International Network on Trust. Prowadziła badania terenowe w firmach w Polsce, Niemczech, Szwecji i w Dolinie Krzemowej w USA. Kierownik projektów badawczych finansowanych przez Komisję Europejską, Narodowe Centrum Nauki oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju NCBR. Autorka wielu publikacji w czasopismach naukowych (w tym indeksowanych na liście JCR), monografii i rozdziałów w monografiach.